χωρικό I-ΧΧ

Το παρακάτω κείμενο είναι απόσπασμα από τον πρόλογο των μεταφραστών στο βιβλίο του Harry Braveman, Εργασία και μονοπωλιακό κεφάλαιο: η υποβάθμιση της εργασίας στον εικοστό αιώνα, Λέσχη Κατασκόπων του 21ου αιώνα, (2005 [1974]).

Όσο εύκολο και διαδεδομένο είναι να πετάει κανείς το «δεν υπάρχουν τάξεις» και το «η εργασία δεν είναι το κεντρικό» σαν την ύψιστη αποσταγμένη σοφία δεκαετιών κινηματικής σκέψης και δράσης, άλλο τόσο εύκολο είναι να μιλά για τις κοινωνικές σχέσεις σαν να ήταν οικονομικές σχέσεις και βεβαίως να δρα αναλόγως. Και στις δύο περιπτώσεις, η σχέση μεταξύ της οργάνωσης της παραγωγής και των κοινωνικών σχέσεων δε γίνεται καν αντιληπτή ως ζήτημα, και τα αποτέλεσματα είναι αναμενόμενα. Οι φορείς των εν λόγω απόψεων καταλήγουν να αερολογούν ασυστόλως, ανίκανοι να αρθρώσουν και την παραμικρή κουβέντα για τις σχέσεις κοινωνίας και τεχνολογίας στον καπιταλισμό, πάντα επιρρεπείς να υιοθετήσουν τις μπούρδες περί «ακατάπαυστης τεχνολογικής προόδου» που διαδίδει ο ίδιος ο καπιταλισμός για τον εαυτό του, πάντα πρόθυμοι να χάσκουν με το στόμα ανοιχτό μπροστά στην παντοδυναμία -ή και την ακαταμάχητη γοητεία…- της τεχνολογίας και το αναπόφευκτο της κρατικής επιβολής στις ανθρώπινες ζωές. Αλλά το πιο σημαντικό, και το χειρότερο α π’ όλα, είναι ότι υπάρχουν κομμάτια του κινήματος τόσο καθυστερημένα που φτάνουν να καταπίνουν αμάσητες τις ιδεολογίες περί τέλους της εργασίας και της εργατικής τάξης. Καθώς μάλιστα δεν ενδιαφέρονται να δουν τις καθαρές μορφές αυτών των απόψεων όπως κυοφορούνται στα αμφιθέατρα και τα ερευνητικά  κέντρα του καπιταλισμού, καταλήγουν να τις υιοθετούν όπως διαδίδονται κατόπιν από αδαείς δημοσιογράφους του αστικού τύπου. Και δυστυχώς όσο και μοιραία, καταντάνε να παριστάνουν τους εξτρεμιστές υιοθετώντας άκομψα μισοαπόψεις και φληναφήματα της φιλελεύθερης δεξιάς. Μπροστά σε μια τέτοια κατάσταση, βιβλία σαν και αυτό που εκδίδουμε μπορούν να επαναφέρουν τη συζήτηση στο θέμα καπιταλισμός και εργασία, να επιστήσουν ξανά την προσοχή στην κομβική διαδικασία της κλοπής του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου, να δείξουν ότι αυτή η κομβική διαδικασία εμπλέκεται στον καπιταλισμό με όλα τα άλλα κοινωνικά γεγονότα τόσο στενά, που να μιλάς και να πράττεις για τα μεν δίχως να μιλάς και να πράττεις για τα δε μόνο σε ανοησία μπορεί να καταλήξει. Ξεκινήσαμε τη μετάφραση αυτού του βιβλίου με μια βασική ιδέα στο μυαλό μας: Η διανοητική ένδεια χαρακτηρίζει τις σημερινές καπιταλιστικές κοινωνίες περισσότερο από άλλες ιστορικές περιόδους και εμείς (οι κάθε λογής αντικαθεστωτικοί) είμαστε τα αντάξια προϊόντα της. Η ανύπαρκτη σχέση του κινήματος με το διάβασμα, η ανυπαρξία κάθε συζήτησης περί διαβάσματος, είναι μια κατάσταση που έχει προσφέρει ανεκτίμητες υπηρεσίες στο κράτος και τα αφεντικά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Ταυτόχρονα βέβαια, η συγκεκριμένη συνθήκη περνάει εν πολλοίς απαρατήρητη, χάνεται μέσα στην αυταρέσκεια που προσφέρει ο αλόγιστος εξτρεμισμός, κρύβεται πίσω από τα διάφορα «εγώ τα ξέρω από μόνος μου» που τόσο εύκολα φυτρώνουν στα γόνιμα χωράφια της ιδεολογίας. Με αυτά τα δεδομένα δεν θα τολμούσαμε να ελπίσουμε για αυτό το βιβλίο τίποτα παραπάνω από τα ελάχιστα που αναγνωρίσαμε στο βιβλίο του Coriat: Να ξεφύγει από τα χέρια των εκδοτών του και να διαγράψει τη δική του τροχιά στο στερέωμα των ελληνικών κινηματικών ιδεών. Να προσφέρει κάτι παραπάνω στη διαδικασία της ανάγνωσης από τα ελληνικά. Να έχει μια ελάχιστη συνεισφορά στη γέννηση των κινηματικών σκέψεων και πράξεων του μέλλοντάς του.

Η δουλειά που κάναμε ήταν πολλή για τα κυβικά μας και έγινε στον ελεύθερο χρόνο μας που δεν είναι και πολύς. Θα πρέπει λοιπόν οι αναγνώστες να μας συγχωρέσουν για τα όποια λάθη παραμένουν. Αυτή τη δουλειά, με όλες της τις ατέλειες, θα θέλαμε να την αφιερώσουμε σε όλους εκείνους που επιμένουν να διαβάζουν, να σκέφτονται αυτά που διαβάζουν και να δρουν με βάση αυτές τις σκέψεις. Για όλους αυτούς δουλέψαμε όσο δουλέψαμε. Για όλους αυτούς δουλεύει η Λέσχη Κατασκόπων του Εικοστού Πρώτου Αιώνα. Και ευτυχώς, μας φαίνεται πως τελευταία ίσως και να γίνονται περισσότεροι. Και δεν εννοούμε μόνο τους πολιτικούς μας «φίλους».

Κουράγιο!

Βάσια, Νίκος, Πόλυ, Χρηστός 1, Χρηστός 2

Αθήνα, Σεπτέμβριος 2005.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s